Prymas Senior
kard. Józef Glemp

Ks. kardynał Józef Glemp urodził się 18 grudnia 1929 roku w Inowrocławiu, jako syn Kazimierza Glempa, byłego powstańca wielkopolskiego, i Salomei z Kośmickich. Lata dziecięce i młodość spędził w miejscowości Rycerzewo koło Inowrocławia. Do wybuchu II wojny światowej ukończył cztery klasy szkoły powszechnej w Kościelcu Kujawskim, a podczas okupacji niemieckiej pracował przymusowo w niemieckim gospodarstwie rolnym. Po wyzwoleniu, w marcu 1945 roku, rozpoczął naukę w Państwowym Gimnazjum i Liceum im. Jana Kasprowicza w Inowrocławiu, które ukończył w roku 1950 roku.
Po maturze wstąpił do Prymasowskiego Wyższego Seminarium Duchownego w Gnieźnie. Tam odbył dwuletnie studia filozoficzne, a studia teologiczne kontynuował w Arcybiskupim Seminarium Duchownym w Poznaniu. Święcenia kapłańskie otrzymał 25 maja 1956 roku, w bazylice prymasowskiej w Gnieźnie, z rąk biskupa Franciszka Jedwabskiego, sufragana poznańskiego, który udzielił ich w zastępstwie internowanego wówczas kardynała Stefana Wyszyńskiego. Był to okres ingerencji władz państwowych w sprawy wewnętrzne Kościoła, także gdy chodziło o obsadę stanowisk kościelnych. Ks. Józef Glemp nie otrzymał zgody na podjęcie pracy w wyznaczonej przez władzę kościelną parafii i w związku z tym pomagał duszpastersko w rodzinnej parafii św. Jakuba w Mogilnie. Po zmianie sytuacji politycznej, w grudniu tegoż roku podjął obowiązki kapelana sióstr dominikanek w Mielżynie pod Gnieznem, przy zakładzie dla dzieci nieuleczalnie chorych, równocześnie poświęcając się pracy wychowawczej i nauczaniu religii w szkole w Ruchocinku i w domu dla nieletnich przestępców w Witkowie koło Gniezna; przez miesiąc pełnił też zadania administratora parafii w Brudzewie k. Witkowa. Następnie był kapelanem sióstr Sacré Coeur w Polskiej Wsi koło Pobiedzisk, prowadzących liceum ogólnokształcące dla dziewcząt. Stamtąd został przeniesiony do parafii Wniebowzięcia NMP w Wągrowcu, gdzie pełnił obowiązki wikariusza oraz prefekta w liceum pedagogicznym, a następnie do Miasteczka Krajeńskiego.
W latach 1958 - 1964 ks. Glemp odbył studia specjalistyczne z zakresu prawa kanonicznego i świeckiego na Papieskim Uniwersytecie Laterańskim w Rzymie, uzyskując doktorat obojga praw. Ukończył także kurs specjalistyczny w Papieskim Uniwersytecie Gregoriańskim, m.in. stylistyki łacińskiej (1963), oraz Studium Administracji Kościelnej przy Kongregacji Soboru (1962) i trzyletnie Studium Rotalne, uzyskując tytuł adwokata Roty Rzymskiej (1961-1964).
Po powrocie do rodzimej diecezji ks. Józef Glemp pełnił funkcję sekretarza w Prymasowskim Wyższym Seminarium Duchownym w Gnieźnie i notariusza w Kurii Metropolitalnej Gnieźnieńskiej i w Trybunale Metropolitalnym. Później został także mianowany obrońcą węzła małżeńskiego i konsultorem w Trybunale Prymasowskim dla spraw "dispensationis super matrimonio rato et non consummato". Prowadził wykłady dla księży archidiecezji gnieźnieńskiej w studium soborowym i był egzaminatorem prosynodalnym.
1 grudnia 1967 roku rozpoczął pracę w Sekretariacie Prymasa Polski w Warszawie, stając się jednym z najbliższych współpracowników i domowników kard. Stefana Wyszyńskiego. Pracował w charakterze referenta do spraw prawnych i przez pewien czas pełnił obowiązki referenta prasowego Sekretariatu. Jako kapelan i sekretarz Prymasa towarzyszył mu podczas wielu uroczystości kościelnych na terenie Polski, a także w licznych podróżach do Rzymu - uczestniczył w audiencjach u papieża Pawła VI, mógł z bliska obserwować prace synodów biskupów w Rzymie i brał udział w wielu ważnych rozmowach z przedstawicielami rządu PRL. W 1975 roku ks. dr Józef Glemp został powołany na stanowisko sekretarza Komisji Episkopatu Polski do spraw instytucji polskich w Rzymie i został członkiem Komisji Episkopatu do spraw rewizji prawa kanonicznego. Pełnił także obowiązki kuratora Zgromadzenia Sióstr Franciszkanek Służebnic Krzyża i Zgromadzenia Sióstr Najświętszego Imienia Jezus i był sędzią w procesie beatyfikacyjnym sługi Bożego ks. Władysława Korniłowicza. Służył też pomocą duszpasterską w kościele św. Marcina i w ośrodku duszpasterstwa akademickiego przy kościele św. Anny w Warszawie, był duszpasterzem warszawskich prawników. W 1972 roku otrzymał godność kapelana honorowego Jego Świątobliwości, a cztery lata później kanonika gremialnego Kapituły Prymasowskiej w Gnieźnie.
W latach 1972-1979, jako asystent prof. H. Kupiszewskiego, prowadził zajęcia z prawa rzymskiego, a później ćwiczenia z prawa małżeńskiego na Wydziale Prawa Kanonicznego Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie, a jako delegat Prymasa-Wielkiego Kanclerza Akademii Teologii Katolickiej uczestniczył w przewodach doktorskich i habilitacyjnych w tej uczelni. W marcu 1975 roku przeprowadził na wspomnianym Wydziale nostryfikację swego doktoratu. Jako pomoc dydaktyczną dla studentów opublikował w Wydawnictwie ATK, w 1974 roku, Lexiculum prawa rzymskiego, które było pierwszym tego typu opracowaniem na gruncie polskim. Napisał w tym czasie wiele artykułów z dziedziny prawa kanonicznego i historii Kościoła, zamieszczanych w krajowych i zagranicznych czasopismach i w pracach zbiorowych. Ks. dr Glemp brał również udział w licznych spotkaniach i zjazdach kanonistów, tak polskich, jak i zagranicznych, np. w III Międzynarodowym Kongresie Prawa Kanonicznego w Pampelunie w 1976 roku.
4 marca 1979 roku ks. prałat Józef Glemp został mianowany biskupem ordynariuszem diecezji warmińskiej. Święcenia biskupie otrzymał w bazylice prymasowskiej w Gnieźnie, 21 kwietnia 1979 roku, z rąk kardynała Prymasa Stefana Wyszyńskiego, arcybiskupa metropolity krakowskiego Franciszka Macharskiego i biskupa Jana Obłąka, ówczesnego sufragana warmińskiego. W Episkopacie Polski pełnił funkcję przewodniczącego Komisji Iustitia et Pax , a także był członkiem komisji: do spraw duszpasterstwa ludzi pracy, do spraw rewizji prawa kanonicznego i do spraw instytucji polskich w Rzymie. Ponadto pełnił funkcję współprzewodniczącego zespołu legislacyjnego powołanego przez Komisję Wspólną Przedstawicieli Rządu i Episkopatu i był członkiem stałej grupy roboczej Episkopatu Polski i Episkopatu Francji. Jako biskup ordynariusz diecezji warmińskiej erygował wiele parafii, ośrodków duszpasterskich i katechetycznych, wizytował parafie i troszczył się o rozwój życia konsekrowanego w diecezji, udzielając różnorakiej pomocy licznym zgromadzeniom zakonnym, a zwłaszcza związanym z tymi ziemiami siostrom katarzynkom i karmelitankom. Był propagatorem kultu bł. Doroty z Mątowów i świątobliwej Reginy Protmann, obecnie błogosławionej, jak również sługi Bożego Stanisława Hozjusza, biskupa warmińskiego z XVI wieku, kontynuując jego proces beatyfikacyjny, a także organizując uroczystości hozjańskie w Olsztynie i we Fromborku, z udziałem Prymasa Wyszyńskiego i polskich biskupów, w sierpniu 1979 roku. Zainicjował również prace przygotowawcze do duszpasterskiego synodu diecezji warmińskiej, sprowadził relikwie św. Wojciecha i rozpoczął ich peregrynację w diecezji. W latach posługi biskupiej na Warmii odwiedził środowiska polonijne w Detroit (USA), w Kanadzie, we Francji i w RFN i przewodniczył pielgrzymce swoich diecezjan do Rzymu, Asyżu, Monte Cassino i Capranica di Sutri.
7 lipca 1981 roku ks. biskup Józef Glemp został mianowany przez papieża Jana Pawła II arcybiskupem metropolitą warszawskim i gnieźnieńskim, Prymasem Polski. Rządy w obu archidiecezjach kanonicznie objął 9 lipca tegoż roku, a uroczyste ingresy odbył: 13 września do bazyliki prymasowskiej w Gnieźnie i 24 września do archikatedry warszawskiej. Jako Prymas Polski został także opiekunem duszpasterstwa Polonii zagranicznej i ordynariuszem na terenie Polski dla Kościołów obrządku grekokatolickiego i ormiańskiego. Na publicznym konsystorzu w Watykanie, 2 lutego 1983 roku, otrzymał godność kardynała-prezbitera wraz z kościołem tytularnym Santa Maria in Trastevere (Najświętszej Maryi Panny na Zatybrzu). Towarzyszył Ojcu św. Janowi Pawłowi II podczas jego pielgrzymek do ojczyzny i brał udział w Światowych Dniach Młodzieży na Jasnej Górze i w Paryżu, a także w kilku papieskich pielgrzymkach, m.in. w Hiszpanii, we Francji, w Austrii, na Węgrzech, na Litwie i Łotwie, na Słowacji, w Niemczech i na Ukrainie.
Po reorganizacji struktur Kościoła w Polsce, w marcu 1992 roku, ks. kardynał Józef Glemp pozostał arcybiskupem metropolitą warszawskim, zachowując godność Prymasa Polski, jako kustosz relikwii św. Wojciecha, a także ordynariuszem wiernych obrządku wschodniego żyjących w Polsce i nie mających własnego ordynariusza. Od 1981 do 2004 roku pełnił funkcję przewodniczącego Rady Stałej (dawniej Rady Głównej) i Konferencji Episkopatu Polski. Był także przewodniczącym II Synodu Plenarnego w Polsce, trwającego w latach 1991-1999. Jest członkiem watykańskiej Kongregacji dla Kościołów Wschodnich (od 1983), Papieskiej Rady do spraw Kultury (od 1993), Najwyższego Trybunału Sygnatury Apostolskiej (od 2002) i honorowym członkiem Papieskiej Międzynarodowej Akademii Maryjnej. W latach 1993-1998 był członkiem Papieskiej Rady „Iustitia et Pax”, natomiast do roku 2004, jako Przewodniczący Konferencji Episkopatu Polski, należał do Rady Konferencji Biskupów Europy (CCEE). Pełni także godność honorowego przewodniczącego międzynarodowych spotkań Uomini e Religioni (Ludzie i Religie), organizowanych przez rzymską Wspólnotę św. Idziego. Jest wielkim kanclerzem Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego (dawna Akademia Teologii Katolickiej) i Papieskiego Wydziału Teologicznego w Warszawie oraz doktorem honoris causa następujących wyższych uczelni: Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie (1982), Villanova University w Filadelfii (1985), Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego (1985), University of Santo Tomas w Manili na Filipinach (1988), Universita degli Studi di Bari we Włoszech (1990), Seton Hall University w South Orange NY w USA (1991), Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego w Warszawie (1992), Papieskiego Wydziału Teologicznego w Warszawie (1995), Loyola University w Chicago (1998) i Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie (2001). Ks. kardynał Józef Glemp otrzymał także godność baliwa wielkiego krzyża honoru i dewocji Suwerennego Rycerskiego Zakonu Szpitalników Świętego Jana Jerozolimskiego, zwanego Maltańskim (1994), i pełni funkcję wielkiego przeora Zwierzchnictwa Polskiego Zakonu Rycerskiego Grobu Bożego w Jerozolimie (od 1996). Posiada honorowe obywatelstwo wielu miast, m.in. Warszawy, Inowrocławia, Mogilna, Żnina, Darłowa, Miechowa, Piastowa i Łowicza oraz Castel Sant` Elia i Codroipo we Włoszech, a także wiele różnych odznaczeń. W listopadzie 2000 roku otrzymał w Pistoi (Włochy) Pokojową Nagrodę im. Giorgia La Piry (Premio della Pace "Giorgio La Pira" 2000) w uznaniu dla postawy w czasie stanu wojennego w Polsce, a we wrześniu 2003 roku Statuetkę „Złotego Hipolita” i Godność „Wybitnej Osobistości Pracy Organicznej”, przyznane przez Towarzystwo im. Hipolita Cegielskiego.
Jako duchowy opiekun polskiej emigracji odwiedza środowiska polonijne w różnych krajach świata. Był z wizytą duszpasterską w Argentynie i Brazylii (1984), w Kanadzie (1986), w Belgii (1987), w Norwegii i Szwecji (1987), w Irlandii (1988), w Australii i Nowej Zelandii (1988), w Rumunii (1992), w Kazachstanie (1992, 2000), w Meksyku (1993), w Szwajcarii (1994, 2000), w Republice Południowej Afryki (1998), a także w Zachodniej i Wschodniej Syberii (1999). Kilkakrotnie gościł we Francji, w Wielkiej Brytanii, w USA, w Austrii, w Niemczech, w Hiszpanii, w ZSRR, a następnie w Rosji, a także w Czechach, na Słowacji, w Grecji, Finlandii, Portugalii, na Białorusi, na Węgrzech, na Malcie, w Luksemburgu i na Ukrainie. Odwiedził polskich misjonarzy pracujących w Algierii i na Wybrzeżu Kości Słoniowej (1987), a także polskie karmelitanki w północnej Norwegii (1996, 2000) i członków polskiej wyprawy polarnej w ośrodku badawczym za Kołem Podbiegunowym na Spitsbergenie (1996). W roku 1998 poprowadził ulicami Sankt Petersburga pierwszą od czasu rewolucji październikowej procesję Bożego Ciała. Jako członek kolegium kardynalskiego i watykańskich dykasterii często bywa w Rzymie, a także uczestniczy w synodach biskupów. Otacza troską Polskie Seminarium Duchowne w Paryżu i polskie instytucje w Wiecznym Mieście.
Ks. kardynał Józef Glemp przewodniczył wielu uroczystościom religijnym i patriotycznym w kraju i zagranicą, m.in. narodowej pielgrzymce do Fatimy, rozpoczynającej peregrynację figury Matki Bożej Fatimskiej przez polskie diecezje (1995); narodowym pielgrzymkom jubileuszowym do Ziemi Świętej i do Rzymu (2000); obchodom pięćdziesięciolecia bitwy pod Monte Cassino (1994), jubileuszy duszpasterstwa polskiego (we Francji, w Anglii i Walii, w Niemczech, w Austrii, w Szwajcarii, w USA i we Włoszech), pięćdziesięciolecia Ligi Katolickiej w USA, dwusetnej rocznicy powstania Mazurka Dąbrowskiego w Reggio Emilia we Włoszech, dwóchsetlecia Konstytucji 3 Maja, czterechsetlecia stołeczności Warszawy, dwóchsetlecia diecezji warszawskiej, pięćdziesięciolecia powstania w getcie warszawskim i powstania warszawskiego; oraz powtórnym pogrzebom: Ignacego Jana Paderewskiego, króla Stanisława Augusta Poniatowskiego, generała Władysława Sikorskiego, prezydenta Ignacego Mościckiego, obchodom tysiąclecia śmierci św. Wojciecha w różnych polskich diecezjach i wielu uroczystościom w sanktuarium Maryjnym na Jasnej Górze; uczestniczył także w obchodach Wielkiego Jubileuszu Roku 2000 w polskich metropoliach i diecezjach, a w lipcu tegoż roku dokonał poświęcenia polskiego cmentarza wojennego w Katyniu. Przypominając o niezrealizowanym postanowieniu twórców Konstytucji 3 maja, zainicjował budowę świątyni Opatrzności Bożej w Warszawie jako wotum narodu polskiego za dar odzyskanej wolności.
Ks. Prymas spotykał się z wieloma wybitnymi osobistościami życia politycznego, m.in. z królem Hiszpanii Juanem Carlosem, Belgii - Baudouinem, Norwegii - Olafem, Szwecji - Carlem Gustavem, z prezydentami: USA - George`em Bushem i George` em W. Bushem, Francji - Jacques Chirakiem i François Mitterandem, Portugalii - Mario Soaresem, Włoch - Sandro Pertinim i Oscarem Luigim Scalfaro, z premier Wielkiej Brytanii Margaret Thatcher i sekretarzem generalnym ONZ Javier Pérez de Cuéllarem, a także z Michaiłem Gorbaczowem oraz Matką Teresą z Kalkuty, Bratem Rogerem z Taizé, Patriarchą Konstantynopola Bartłomiejem I, Patriarchą Rosji Aleksym II i Patriarchą Rumunii Teoktystem.
W swoim dorobku Ks. Prymas posiada liczne publikacje książkowe i prasowe.

Źródło: ks. Mirosław Kreczmański (http://www.spp.episkopat.pl)